Terug naar het overzicht

Blog – Nieuwe politiek negeert de échte vragen aan inwoners (en waarom dat niet helpt)

Geplaatst op

28 april 2026
Het nieuwe kabinet geeft richting aan de grote vraagstukken in de zorg en daarmee aan onze samenleving. Landelijk beleid vraagt veel van de regio en tegelijkertijd laat de landelijke politiek iets cruciaals liggen: inzetten op inwoners die anders naar zorg gaan kijken. En dat maakt de opgaven om veranderingen in regio's te realiseren onnodig zwaarder. De richting van het nieuwe kabinet blijft grotendeels gelijk, de vergeten vragen blijven vergeten.

In Den Haag gaat het ondertussen vooral over iets anders: de verhoging of verlaging van het eigen risico. Relevant, zeker. Maar het moet gaan over waar die premie het gevolg van is. En dat is de vraag die er echt toe doet: hoe bereiden we mensen voor op hun eigen zorgtoekomst? En vooral: hoe voorkomen we dat die zorg überhaupt nodig is? 

"De toekomst ziet er anders uit dan vandaag"

Philippe Sprenger

De vraag is niet alleen hoe we zorg organiseren, maar ook hoe we zorg voorkomen. En áls zorg nodig is: kan dat dichterbij, en zo lang mogelijk zonder tussenkomst van dokters, psychologen of fysiotherapeuten? 

De vanzelfsprekendheid waarmee mensen een beroep doen op zorg blijft opvallend buiten schot. Terwijl juist daar winst te behalen is. Het eerlijke gesprek over passende zorg, ook als het onszelf of onze naasten raaktwordt nauwelijks gevoerd. En hier ligt een rol voor de landelijke politiek om ervoor te zorgen dat we dat gesprek normaal gaan vinden.  

Landelijke politiek en beleidsmakers stellen die vragen zelden aan mensen. Die vragen zijn politiek spannend, maar wel logisch. Het zijn geen makkelijke vragen, en de antwoorden schuren. En die antwoorden en politieke keuzes gaan impact hebben op ieders leven. Maar een collectieve voorziening als zorg kan alleen blijven bestaan met scherpe keuzes.  

Den Haag laat veel over aan de regio. Terecht, want daar worden de afspraken gemaakt. Daar wordt volop gewerkt aan het anders inrichten van zorg en welzijn, over de volle breedte: ziekenhuizen, eerstelijnszorg, gemeenten en inwoners. Maar het overlaten aan de regio is ook comfortabel. En zonder zo’n duidelijke landelijke boodschap aan inwoners blijft de opdracht van de regio zwaarder dan nodig. 

Wat nodig is, is iets fundamentelers: de inwoners de vragen aanreiken die er echt om gaan. Met als resultaat het vermogen van inwoners om anders naar de toekomst van zorg te kijken. Het vermogen om nieuwe vragen te stellen. Om te erkennen dat niet elk probleem medisch opgelost hoeft te worden. Dat steun soms ook uit samenredzaamheid kan volgen, uit de buurt kan komen, of van een ervaringsdeskundige. 

Blijven we die stap vermijden, dan blijft de opgave voor de regio onnodig zwaar. Dan blijft premiepolitiek de aandacht trekken, terwijl de echte opgave onaangeroerd blijft. Dus Den Haag: vertel het eerlijke verhaal en neem mensen mee in de keuzes die voor ons liggen, juist ook als die ongemakkelijk zijn. Het helpt ons in de regio enorm. Echt.  

"De oproep aan de politiek is: neem mensen mee in de keuzes die voor ons liggen"

Philippe Sprenger

Meer nieuws